Khuynh
hướng vị tha là tìm cầu
sự
giác ngộ vô thượng vì lợi ích của tất cả chúng sinh
- DI LẶC, Trang Hoàng cho Sự Thân Chứng
Rõ Rệt
Một khi đã phát
sinh thái độ vị tha đặc biệt là tự chúng ta phải mang đến lợi ích cho tất cả
chúng sinh bằng việc giải thoát ho khỏi khổ đau và nổi kết họ với hạnh phúc,
chúng ta phải lượng định chúng ta có khả năng để hoàn thành điều này hay không
trong tình trạng hiện tại. Hầu hết chúng
ta thường sẽ quyết định rằng chúng ta không có.
Thế thì tiến hành như thế nào?
Giúp người khác không giới hạn trong việc
cung cấp thực phẩm , chỗ ở, v.v... mà bao gồm giảm thiểu những nguyên nhân căn
bản của khổ đau và cung ứng những nguyên nhân căn bản của hạnh phúc. Với việc quan tâm đến việc mang đến những lợi
ích như vậy cho người khác như thế nào, chính quan điểm của Đạo Phật là niềm
vui sướng hay khổ đau của một người được đạt đén bởi chính người ấy mà không phải
được phát sinh từ bên ngoài và do thế, chúng sinh tự họ phải thấu hiểu và áp dụng
sự thực tập để mang đến hạnh phúc cho chính họ.
Giống như trong xã hội, bổ sung với việc ban cho thực phẩm, áo quần, và
chỗ ở, chúng ta cố gắng để giáo dục con người vì thế họ có thể chăm sóc đời sống chính họ, vì vậy
trong việc thực hành lòng vị tha phương
pháp hiệu quả nhất để giúp đở người khác là qua sự giảng dạy về những gì nên được
tiếp nhận trong việc thực hành và những gì nên được loại bỏ khỏi thái độ hiện tại.
Để giảng dạy điều này đến mọi người, đầu
tiên chúng ta phải biết vị thế và sự quan tâm của họ và có nhận thức trọn vẹn lợi
ích của việc thực hành. Do vậy, thật cần
thiết để đạt đến giác ngộ mà trong ấy các chướng ngại để thực chứng rằng mọi thứ
có thể tri nhận được loại bỏ hoàn toàn (sở tri chướng). Điều này đánh thức cho một khả năng đầy đủ của
chính chúng ta để hoàn toàn nhận ra bản chất của tất cả mọi người và mọi vật
cùng việc tiêu trừ tất cả những chướng ngại để giải thoát khỏi vòng sinh tử
luân hồi và kiến thức tròn vẹn. Đây là
cách để chúng ta đi đến quyết định rằng, nhằm để đem đến lợi ích cho người khác
trong một cách trọn vẹn, thật cần thiết để đạt đến giác ngộ.
Khi chúng ta tiếp nhận quan điểm căn bản
rằng vì lợi ích của tất cả chúng sinh, chúng ta tìm cầu để đạt đến giác ngộ ,
thì chúng ta đạt đến một khuynh hướng vị tha để trở nên giác ngộ. Sự phát sinh thái độ này là vấn đề cuối cùng
của bước thứ bảy.
QUYẾT ĐỊNH ĐẠT ĐẾN GIÁC NGỘ
Một thái độ vị tha mạnh mẽ mà trong ấy
chúng ta hứa nguyện tìm cầu Quả Phật vì lợi ích của người khác được xây dựng
trên sự quyết tâm đạo đức của việc chính mình đảm nhận gánh nặng vì lợi ích của
người khác. Điều ấy, lần lượt, phát
sinh từ lòng bi mẫn và từ ái chẳng hạn như chúng ta không thể chịu nổi khi thấy
sự biểu hiện khổ đau của người khác hay sống với kiến thức rằng họ bị đè nặng bởi
những điều kiện không muốn nội tại đưa đến kết quả khổ đau và giới hạn. Phát triển cảm giác này về sự khổ đau của người
khác lệ thuộc trên việc thấy tất cả chúng sinh gần gũi với chúng ta, như người
thân nhất, và muốn đền đáp lại lòng ân cần từ tế của họ. Điều này tự nó phát sinh từ lần đầu tiên thấy
chúng sinh trong một cung cách bình đẳng.
Do thế, cho điều này, bước thứ bảy chúng ta bắt đầu bằng việc ôn lại những
bước trước đây.
Thiền
Quán
Căn cứ trên sự thực tập trước đây, bây
giờ chúng ta có thể đem tất cả những bước trước đây trong tâm trong một cách
tóm lược với cảm giác mạnh mẽ
Bước nền tảng: Tính Bình Đẳng
1-
Từ chính quan điểm của họ người thân, kẻ thù, và người trung tính là bình đẳng
trong việc muốn hạnh phúc và không muốn khổ đau.
2-
Từ chính quan điểm của chúng ta mỗi người trong họ đã là người thân của chúng
ta vô số lần qua vòng luân hồi từ vô thỉ kiếp và chắc chắn sẽ giúp đở chúng ta
một lần nữa trong tương lai; mỗi người bình đẳng là kẻ thù của chúng ta; và mỗi
người bình đẳng là trung tính.
3-
Vì từ bất cứ vị thế nào được liên hệ, từ chính chúng ta hay chính họ, không có
điềm nào trong việc phóng đại những cảm giác mật thiết hay xa cách. Chúng ta không nên đánh giá một người như tốt
lành một cách căn bản và một người khác như xấu xa, hữu ích hay tổn hại. Không có lý do gì để là dễ thương từ cõi lòng
đến một người và dễ ghét đến một người khác.
Mặc dù đúng là mọi người là bạn hữu hay thù địch tạm thời - hữu ích hay
tổn hại - thật là một lỗi lầm để sử dụng tình trạng hay thay đổi này như căn bản
cho một sự hấp dẫn hay thù ghét cứng nhắc.
Bước đầu tiên: Nhận ra người thân
1-
Phản chiếu rằng nếu có sự tái sinh, những sự sinh ra của chúng ta trong cõi
luân hồi là không có chỗ bắt đầu (vô thỉ sinh tử).
2-
Lưu tâm rằng khi chúng ta được sinh ra từ một bào thai của một người hay một
con thú, hay chúng ta được sinh ra từ một quả trứng, chúng ta đòi hỏi một bà mẹ. Vì sự sinh của chúng ta là không thể đếm được,
chúng ta phải có vô số bà mẹ trải qua phạm vi của nhiều kiếp sống ấy. Hàm ý ở đây là mỗi chúng sinh đã từng là bà mẹ
của chúng ta vào một kiếp sống nào đáy.
Nếu ta có rắc rối khi đi đến kết luận này, hãy thấy chúng ta có thể tìm
ra một lý do tại sao bất cứ một chúng sinh nào đó đã không từng là bà mẹ của
ta, một kết luận như vậy là không thể được.
3-
Dẫn đến một kết luận vào những lúc ta được sinh ra từ một quả trứng hay một bào
thai là vô hạn những con số, và do thế những bà mẹ của chúng ta cũng vô giới hạn
trong con số.
4-
Phản chiếu trên những điểm này, hãy thấu hiểu rằng mỗi chúng sinh đã từng là bà
mẹ của ta nhiều lần. Hãy thực hiện điều này:
* Đem
đến tâm một người thân nhất và xác định rằng người thân này, tại một thời điểm
nào đấy trong sự tương tục của đời sống, đã là một người nuôi dưỡng ta.
* Rồi
dần dần lưu tâm đến người khác, không phải là một người quá gần gũi, từng người
một trong cùng cách quán chiếu, xác định và cảm nhận rằng trải qua sự tương tục
của đời sống, họ đã gần gũi tương tự như thế.
* Rồi
mang đến tâm một người trung tính - ai đấy không từng giúp đở cũng không từng
làm tai hại ta trong kiếp sống này. Lưu
tâm rằng con người này tại những thời điểm nào đó trải qua sự tương tục của đời
sống đã thân cận và đã nuôi dưỡng ta như người thân nhất.
* Dần
dần mở rộng nhận thức này đến những người trung tính khác - những kẻ được thấy
trong hầm ngầm xe điện, đi ngang qua trên đường phố, hay được thấy trong một
gian hàng.
* Khi
chúng ta đã trở nên thành thạo với việc xác định những người thân, và những người
trung tính như đã từng là người thân nuôi dưỡng ta và đã cảm thấy nhận thức của
ta thay đổi như thế nào, hãy quan tâm đến một kẻ thù bé nhỏ nhất - người nào đó
đã từng gây tai hại cho ta hay người thân của ta một ít. Hãy bảo đảm để bắt đầu với một kẻ thù mà ta
thù hận ít nhất, vì thế chúng ta có thể phát triển kinh nghiệm với việc tạm thời
đặt qua một bên những cảm nhận tiêu cực để nhận ra rằng tại một thời điểm nào
đó ta đã từng là những người thân cận nhất.
* Khi
chúng ta đã cảm thấy sự thay đổi nhận thức đối với kẻ thù ít nhất, hãy duy trì
với thái độ mới của chúng ta trong một lúc, và rồi chậm rãi quan tâm đến kẻ thù
ở mức độ kế tiếp.
Bước
thứ hai: Đánh giá đúng sự ân cần
1-
Quán tưởng bà mẹ của ta, hay người nuôi dưỡng chính, linh động trước mặt ta.
2- Hãy nghĩ:
Con người này đã
là mẹ ta trong nhiều lần qua sự tương tục của sự sống; chỉ trong kiếp sống hiện
tại này, bà đã đặt trên ta một thân thể đã hổ trợ một đời sống thuận lợi mà trong ấy tôi có thể tiến bộ tâm
linh. Bà đã duy trì ta trong bào thai của
bà chín tháng, trong thời gian ấy bà không thể cư xử như bà muốn mà phải có một
sự chú ý đặc biệt đến gánh nặng này mà bà mang trong thân thể bà, làm bà cảm thấy
nặng nề và khó khăn chuyển động. Mặc dù
những chuyển động của ta sẽ làm cho bà đau đớn, nhưng bà cảm thấy vui trong những
việc như vậy, lại nghĩ đứa con của bà mạnh mẽ như thế nào hơn là trở nên sân giận
và tập trung trong nổi đau của bà. Cảm
nhận thân thiết và yêu mến của bà là to lớn.
Trụ một lúc với
tư tưởng này, cảm nhận sự tác động của nó.
3- Cảm kích sâu xa hơn bằng việc quan
tâm những chi tiết:
Trong khi sinh sản,
bà khổ sở vô cùng, và sau đó bà đã liên tục quan tâm với lợi ích của ta, tự hỏi
tôi đang hoạt động thế nào, đánh giá đứa con được sinh ra từ chính thân thể bà
hơn hẳn bất cứ thứ gì khác. Sau này, bà đã săn sóc ta trong một cách tốt đẹp nhất
mà bà có thể.
Bà đã lau sạch
phân của ta và lấy chất nhầy trong mũi ta.
Bà đã cho ta sửa của chính bà và không cảm thấy bị xúc phạm khi ta cắn
vú bà. Ngay cả khi bà chán nản bởi những
thứ như vậy, cảm nhận thân thiết của bà cho ta là tột cùng trong tâm tư bà. Điều này không chỉ trong một ngày, một tuần,
một tháng, mà từ năm này đến năm khác, trái lại đối với hầu hết mọi người chăm
sóc trẻ con trong một giờ hay hai giờ là phiền toái.
Nếu chúng ta sử
dụng một kiễu mẫu khác hơn là bà mẹ của
ta, hãy nhớ lại trong chi tiết sự ân cần của người ấy dành cho ta.
4- Nhận ra chúng ta đã lệ thuộc như thế
nào:
Nếu bà bỏ tôi
ngay chỉ một hay hai tiếng đồng hồ , tôi đã có thể chết. Qua sự ân cần của bà trong việc nuôi dưỡng
tôi với thức ăn và áo quần tốt nhất theo khả năng của bà, cuộc sống quý báu này
với một thân thể vật lý đã làm cho tiến trình tâm linh có thể được duy trì.
Cảm kích sự ân cần
mà ta đã nhận. Khi chúng ta quan tâm một
cách cẩn thận lòng ân cần của bà trong
những cách này, không có cách nào không cảm động.
5- Gia tăng phạm vi cảm kích của chúng
ta đến những kiếp sống khác:
Bà đã ân cần
không chỉ trong kiếp sống này mà thôi, nhưng cũng trong các kiếp sống khác như
một con người hay một con thú, vì hầu hết thú vật quan tâm đến con cái của
chúng trong những cách tương tự.
Hãy để sự tác động
trong nhận thức mới này ngập tràn trong ấy.
Đừng vội vả chuyển qua động tác tiếp theo giống như điều này chỉ như là
một sự thực tập giả tạo.
6-
Đã thấu hiểu sự ân cần của người nuôi dưỡng chính trong kiếp sống này, mở rộng
sự thấu hiểu này dần dần đến những người thân khác. Khi họ là bà mẹ ta hay người thân nhất, họ bảo
vệ ta với một lòng ân cần to lớn giống như người nuôi dưỡng chính đã làm trong
kiếp sống này. Phản chiếu một cách chậm
rãi và cẩn thận trong sự ân cần của họ, bắt đầu với người thân nhất kế tiếp và
phản chiếu như trên.
7-
Khi năng lực của sự phản chiếu này đã được cảm nhận, di chuyển đến người thân kế
tiếp, thiền quán trên cùng thái độ, chậm rãi quan tâm tất cả những người thân của
chúng ta, rồi đến những người trung tính, và cuối cùng là những kẻ thù oán.
Bước thứ ba: Thói Quen Ân Cần
1- Hãy nghĩ:
Nếu mẹ tôi (hay
người thân nhất) trong kiếp sống này bị mù và tâm tư không ổn định, đang bước
trên mõm đá nguy hiểm không ai hướng dẫn, và nếu tôi, người con duy nhất của
bà, không chú ý và lãnh trách nhiệm giúp đở bà, thì thật là kinh khủng.
2- Mở rộng thí dụ:
Tất cả chúng
sinh khắp trong hư không đã từng là mẹ tôi và đã từng bảo vệ tôi với lòng ân cần
rộng lớn, họ không biết những gì trong thái độ của họ cần loại bỏ và những gì cần
tiếp nhận nhằm đẻ thúc đẩy cho những quan tâm lâu dài của họ. Không có sự hướng dẫn tâm linh, họ đang bước
dọc theo một mõm đá của những khổ đau khủng khiếp trong cõi luân hồi. Nếu biết điều này, tôi không quan tâm đến lợi
ích của họ mà chỉ nghĩ đến sự giải thoát của riêng tôi, thì thật là kinh khủng.
Trụ trong nhận
thức của chúng ta một lúc về hiểm họa của
họ, cảm nhận sự tác động. Tự cho phép
mình quan tâm về hoàn cảnh của mọi người.
Nếu điều này dường như quá mơ hồ, hãy phản chiếu trên một người đặc thù
nào đó trong hoàn cảnh ghê sợ này, và rồi mở rộng cảm nhận mạnh mẽ của chúng ta
đến mọi người. Trau dồi những bước trước
với sự quan tâm đến con người làm cho điều này có thể hiện thực.
3-
Trong việc đáp ứng đến việc được người khác chăm sóc tỏng kiếp này cũng như những
kiếp khác, phát triển một quyết tâm để hổ trợ họ trong bất cứ cách nào thích
đáng: "Tôi sẽ làm bất cứ điều gì tôi có thể làm làm cho những con người
này - những người thân đã nuôi dưỡng tôi - bị hành hạ bởi khổ đau thế
này." Tự quyết chí làm lợi ích cho họ.
Bước thứ tư:Từ Ái
Phần
một
1-
Đem đến tâm một người thân và phản chiếu trên vấn đề người này đau khổ từ tinh
thần đến thân thể như thế nào, từ những niềm vui sai lầm tạm thời đối với những
thứ có niềm hạnh phúc bản chất nội tại, và từ việc bị vướng trong một tiến
trình ngoài sự kiểm soát của người ấy, giống như chúng ta khổ sở trong những
cách này.
2- Mở rộng sự phản chiếu này đến nhiều
người thân hơn, từng người một.
3- Áp dụng tuệ giác nội quán này đến vài
người trung tính, từng người một.
4-
Quan tâm đến người thù oán tối thiểu, đau khổ trong những cách này giống như
chúng ta.
5-
Chậm rãi mở rộng điều này đến càng nhiều người hơn, những ai đã từng làm tổn hại
đến chúng ta hay người thân của ta.
Phần
hai
1- Hãy chú ý rằng chúng ta trải nghiệm một cách
tự nhiên cảm nhận của cái "tôi" như trong "tôi muốn điều
này," hay "tôi không muốn điều này."
2-
Hãy nhận ra rằng chúng ta tự nhiên muốn hạnh phúc và không muốn khổ đau. Điều này là tự nhiên và đúng đắn, không đòi hỏi
bất cứ sự tranh cải nào nữa.
3-
Căn cứ trên khát vọng tự nhiên này, chúng ta
có quyền để đạt đến hạnh phúc và để tiêu trừ khổ đau.
4-
Giống như chúng ta có những cảm nhận này và quyền lợi này, vì thế người khác
cũng có cùng cảm giác và cùng quyền lợi một cách bình đẳng.
5-
Phản chiếu trên sự kiện rằng sự khác biệt giữa tự thân và người khác là ta chỉ
là một người đơn lẻ, trái lại những chúng sinh khác là vô số.
6-
Đề ra câu hỏi này: Mỗi người phải được sử
dụng vì việc đạt đến hạnh phúc của tôi hay tôi phải nên giúp người khác đạt được
hạnh phúc?
7-
Hãy tự tưởng tượng, tĩnh lặng và hợp lý, nhìn đến một phía vào một phiên bản
khác của chính tôi - nhưng vào vị kỷ, quá tự hào, không bao giờ nghĩ đến lợi
ích của người khác, chỉ quan tâm với tự thân của mình,sẳn sàng làm hầu như bất
cứ điều gì để thỏa mãn cho nó.
8-
Về phía khác của chúng ta hãy tưởng tượng một số những người nghèo cùng không
liên hệ đến ta, khốn khó và đau khổ.
9-
Bây giờ chúng ta - như một người không
thành kiến, nhạy cảm ở trung tâm - quan tâm điều này: Cả hai phía muốn hạnh
phúc và muốn loại trừ đớn đau; trong cách này, họ là bình đẳng, giống
nhau. Thêm nữa, cả hai có quyền hoàn
thành những mục tiêu này.
10- Nhưng hãy nghĩ:
Sự ích kỷ thúc đẩy
con người bên một phía chỉ là một người duy nhất, trái lại những người khác là số lượng lớn hơn rất nhiều,
ngay cả là vô số. Có phải con người vị kỷ
đơn lẻ này là quan trọng hơn? Hay có phải
nhóm người nghèo cùng, khốn khó, bất lực ấy là quan trọng hơn?
Chúng ta tham
gia vào phía nào? Ta, như người không thành kiến ở trung tâm, sẽ tự nhiên chiếu
cố đám đông lớn hơn những người khốn khó; không có cách nào để tránh nhu cầu tràn
ngập của số lượng lớn những con người, một cách đặc biệt trong sự tương phản đến
đặc tính tự hào và ngu xuẩn. Nếu chúng
ta có một trái tim nồng ấm, chúng ta sẽ tự nhiên bị cuốn hút vào phía những người
khốn khó.
11- Hãy phản chiếu:
Nếu, tôi chỉ là
một người, lợi dụng số đông, tôi đang hành động một cách tương phản với tính
người của tôi.
Thực tế, để hy
sinh một trăm đô la vì lợi ích của một đô la là rất ngu ngơ; dành một đô la vì
lợi ích của một trăm đô la là thông minh.
12- Suy nghĩ cách này, hãy quyết định:
Tôi sẽ đặt sự nhấn mạnh
của tôi lên số nhiều hơn là trên con người vị kỷ này.
Giống như mỗi bộ
phận trên được quan tâm một cách bình đẳng là thân thể của ta và do vậy được bảo
vệ một cách bình đẳng khỏi đau đớn, vì thế tất cả chúng sinh phải được bảo vệ một
cách bình đẳng khỏi khổ đau.
Phần
ba
1- Bắt đầu với người thân nhất, hãy
nghĩ:
Con người này muốn
hạnh phúc nhưng bị đánh mất. Thật dễ
thương như thế nào nếu người ấy có thể thấm đẩm với hạnh phúc và tất cả những
nguyên nhân của hạnh phúc!
Thiền quán cách
này trong một thời gian dài cho đến khi phát sinh một cảm giác yêu mến người
thân nhất như bà mẹ thực hiện cho đứa con ngọt ngào yêu mến của bà. Mặc dù điều này không dễ dàng để làm với việc
lưu tâm đến một người thân hữu tốt, nhưng hãy thong thả. Chú ý cảm giác của chúng ta, chúng sẽ là kiễu
mẫu để mở rộng đến người khác.
2-
Tiếp tục cùng sự thiền quán với sự quan tâm đến nhiều người thân hữu hơn cho đến
khi nguyện ước cho sự hạnh phúc và tất cả những nguyên nhân của hạnh phúc mạnh
mẽ một cách đồng đẳng cho tất cả. Thực
hiện điều này đến từng người một:
Con người này muốn
hạnh phúc nhưng bị đánh mất. Thật dễ
thương như thế nào nếu người ấy có thể thấm đẩm với hạnh phúc và tất cả những
nguyên nhân của hạnh phúc!
Nếu cảm giác của
chúng ta không mạnh mẽ như cho người thân nhất, làm mới cảm xúc như những bước
phía trước, phản chiếu trên sự mong muốn hạnh phúc và không muốn khổ đau của họ,
họ đã từng là người thân nhất của ta trong phạm vi của cõi luân hồi, họ đã từng
ân cần với ta, và họ xứng đáng để được đền đáp cho sự ân cần ấy.
3- Tưởng tượng một người trung tín trước
mặt ta, hãy nghĩ:
Con người này muốn
hạnh phúc nhưng bị đánh mất. Thật dễ
thương như thế nào nếu người ấy có thể thấm đẩm với hạnh phúc và tất cả những
nguyên nhân của hạnh phúc!
Hãy chắc chắn
không để việc thiền quán chỉ là chữ nghĩa; vấn đề là chúng ta thay đổi nhận thức
căn cứ trên cảm giác cho người thân nhất.
4-
Tiếp tục cùng đề mục thiền quán với sự liên hệ đến nhiều người trung tín hơn
cho đến khi nguyện ước này cho hạnh phúc và tất cả những nguyên nhân của hạnh
phúc là mạnh mẽ một cách bình đẳng cho những người thân và người trung tín.
5- Hãy tưởng tượng người thù oán tối thiểu
trước mặt ta, hãy quán chiếu:
Con người này muốn
hạnh phúc nhưng bị đánh mất. Thật dễ
thương như thế nào nếu người ấy có thể thấm đẩm với hạnh phúc và tất cả những
nguyên nhân của hạnh phúc!
Trụ với sự thực
tập này cho đến khi chúng ta thật sự cảm nhận nguyện ước chân thành cho hạnh
phúc và tất cả nguyên nhân của hạnh phúc cho người này, người đã làm tổn hại ta
hay người thân của ta. Duy trì điều này
cho đến khi nó mạnh mẽ như đối với người thân và người trung tín.
6- Tiếp tục cùng sự thực tập việc quan tâm đến một
kẻ thù oán khác, chẳng hạn như người nào đó đã làm ta chán nản tại sở làm hay
nơi công cộng. Khi chúng ta dã thành
công, chậm rãi quân tâm đến nhiều người thù oán hơn, dần dần mở rộng đến phạm
vi cảm nhận của từ ái yêu thương.
Phần bốn
1- Bắt đầu với người thân nhất, hãy
nghĩ:
Con người này muốn
hạnh phúc nhưng bị đánh mất. Thật dễ
thương như thế nào nếu người ấy có thể thấm đẩm với hạnh phúc và tất cả những
nguyên nhân của hạnh phúc!
2- Mở rộng cùng nguyện ước đến nhiều người
thân hữu hơn, đến một mức độ nơi mà yêu cầu cho hạnh phúc và tất cả những
nguyên nhân của hạnh phúc là bình đẳng cho tất cả những người ấy.
Con người này muốn
hạnh phúc nhưng bị đánh mất. Thật dễ
thương như thế nào nếu người ấy có thể thấm đẩm với hạnh phúc và tất cả những
nguyên nhân của hạnh phúc!
3- Tưởng tượng một người trung tính ở
trước mặt ta, hãy suy nghĩ như sau:
Con người này muốn
hạnh phúc nhưng bị đánh mất. Thật dễ
thương như thế nào nếu người ấy có thể thấm đẩm với hạnh phúc và tất cả những
nguyên nhân của hạnh phúc!
4-
Tiếp tục cùng đề mục thiền quán với sự quan tâm đến nhiều người trung tính hơn
cho đến khi đòi hỏi hạnh phúc và tất cả nguyên nhân của hạnh phúc là đồng đẳng
một cách mạnh mẽ đối với người thân và người trung tính.
5- Hãy tưởng tượng đến người thù oán tối
thiểu trước mặt ta, và quán chiếu:
Con người này muốn
hạnh phúc nhưng bị đánh mất. Thật dễ
thương như thế nào nếu người ấy có thể thấm đẩm với hạnh phúc và tất cả những
nguyên nhân của hạnh phúc!
Phản chiếu trên
điều này cho đến khi chúng ta trải nghiệm một đòi hỏi chân thành cho hạnh phúc
và tất cả những nguyên nhân của hạnh phúc cho con người này, người đã từng làm
tổn hại ta hay người thân của ta. Hãy làm như thế cho đến khi nó mạnh mẽ như đối
với những người thân và người trung tính.
Điều này cần thời gian.
6-
Tiếp tục cùng sự thực tập với sự quan tâm đến một người thù oán khác, chẳng hạn
như ai đó đã làm cho ta tức tối và bực bội.
Con người này muốn
hạnh phúc nhưng bị đánh mất. Thật dễ
thương như thế nào nếu người ấy có thể thấm đẩm với hạnh phúc và tất cả những
nguyên nhân của hạnh phúc!
Chỉ khi cảm giác
của chúng ta mạnh mẽ và chân thành, hãy quan tâm đến một kẻ thù oán khác, và rồi
một người khác nữa, dần dần mở rộng chu
vi từ ái của chúng ta.
Phần
năm
1- Bắt đầu với người thân nhất, hãy
nghĩ:
Tôi sẽ làm bất cứ
điều gì tôi có thể làm cho người ấy được thấm đẩm với hạnh phúc và tất cả
nguyên nhân của hạnh phúc!
Hãy chú ý sức mạnh
của cảm giác liên hệ của chúng ta
2-
Mở rộng cùng khuynh hướng ấy đến nhiều
người thân hữu hơn đến mức độ mà chí nguyện của chúng ta đến sự đạt đến
hạnh phúc của họ và tất cả những nguyên nhân của hạnh phúc là mạnh bình đẳng
cho tất cả những người ấy.
Tôi sẽ làm bất cứ
điều gì tôi có thể làm cho người ấy được thấm đẩm với hạnh phúc và tất cả
nguyên nhân của hạnh phúc!
3-
Tưởng tượng một người trung tính trước mặt chúng ta, hãy suy nghĩ một cách mạnh
mẽ như chúng ta có thể:
Tôi sẽ làm bất cứ
điều gì tôi có thể làm cho người ấy được thấm đẩm với hạnh phúc và tất cả
nguyên nhân của hạnh phúc!
4-
Tiếp tục cùng sự thiền quán với sự quan tâm đến nhiều người trung tính hơn cho
đến khi sự liên hệ trong việc đạt đến hạnh phúc và tất cả nguyên nhân của hạnh
phúc mạnh mẽ đồng như đối với những người thân và người trung tính.
5- Tưởng tượng một người thù oán tối thiểu
trước mặt ta, hãy quán chiếu:
Tôi sẽ làm bất cứ
điều gì tôi có thể làm cho người ấy được thấm đẩm với hạnh phúc và tất cả
nguyên nhân của hạnh phúc!
Hãy sử dụng những
sự phản chiếu đa dạng trên những bước
phía trước cho đến khi ta trải nghiệm - cùng mạnh như đối với những người
thân và người trung tính - cùng liên hệ sâu xa trong sự đạt đến hạnh phúc và tất
cả những nguyên nhân hạnh phúc bởi người này, người đã từng làm tổn hại cho ta
và người thân của ta. Điều này cần thời
gian.
6-
Tiếp tục cùng sự thực tập với sự quan tâm đến một người thù oán khác, chẳng hạn
như ai đó đã làm cho ta tức tối và bực bội.
Tôi sẽ làm bất cứ
điều gì tôi có thể làm cho người ấy được thấm đẩm với hạnh phúc và tất cả
nguyên nhân của hạnh phúc!
Chỉ khi cảm giác
của chúng ta mạnh mẽ và chân thành, hãy quan tâm đến một kẻ thù oán khác, và rồi
một người khác nữa, dần dần mở rộng chu
vi chí nguyện từ ái của chúng ta.
Bước thứ năm: Bi Mẫn
Phần
một
1- Đem đến tâm một người thân, người có
một nổi đau đớn rõ ràng, và hãy nghĩ:
Giống như tôi,
con người này muốn hạnh phúc và không muốn khổ đau, tuy thế lại bị nổi khổ như
thế. Ước gì người này có thể thoát khỏi
nổi khổ và những nguyên nhân của khổ!
Hãy phân tích những
cách mà người này đau khổ cho đến khi một cảm giác mạnh mẽ về việc kỳ diệu như
thế nào nếu người này có thể thoát khỏi tất cả những loại khổ đau và rồi trụ với
cảm giác ấy, hãy tiến hành sự phân tích ấy.
Sau đó, khi cảm nhận giảm thiểu, hãy phân tích con người ấy khổ đau như
thế nào, và khi ta cảm thấy lòng thương cảm mạnh mẽ và một nguyện ước cho sự giải
thoát của người ấy, trụ với điều này mà không phân tích. Việc này được gọi là sự thay đổi giữa thiền
phân tích (quán) và thiền định tĩnh (chỉ).
Thực hành hai loại này qua lại vì thế cường độ của cảm giác duy trì mạnh
mẽ. Cuối cùng, hai loại thiền tập này sẽ
hổ trợ và làm sâu sắc cho nhau mà chúng ta không cần phải luân chuyển qua lại nữa.
2-
Quán tưởng trước ta một người thân, người mặc dù không đau khổ hiển nhiên,
nhưng sẽ khổ đau trong tương lai vì vô số hành động phiền não ẩn tàng , những
thứ mà tất cả chúng ta đã phạm phải từ vô thỉ kiếp. Hãy suy nghĩ:
Giống như tôi,
con người này muốn hạnh phúc và không muốn khổ đau, tuy thế lại bị nổi khổ như
thế. Ước gì người này có thể thoát khỏi
nổi khổ và những nguyên nhân của khổ!
Thay đổi qua lại
giữa thiền phân tích và thiền định tĩnh.
3- Chậm rãi mở rộng đề mục thiền quán
này đến từng người một, đầu tiên với nhiều người thân hữu hơn, rồi thì với những
người trung tính, và cuối cùng với những người thù oán, sau chót bao gồm tất cả
chúng sinh trong khắp hư không.
Phần
hai
1- Đem đến tâm một người thân, người có
một nổi đau đớn rõ ràng, và hãy nghĩ:
Giống như tôi,
con người này muốn hạnh phúc và không muốn khổ đau, tuy thế lại bị nổi khổ như
thế. Nguyện cho người này có thể thoát
khỏi nổi khổ và những nguyên nhân của khổ!
Thay đổi qua lại
giữa thiền phân tích và thiền định tĩnh.
2-
Quán tưởng trước ta một người thân, người
mặc dù không đau khổ hiển nhiên, nhưng sẽ khổ đau trong tương lai vì vô số hành
động phiền não ẩn tàng , những thứ mà tất cả chúng ta đã phạm phải từ vô thỉ kiếp. Hãy suy nghĩ:
Giống như tôi,
con người này muốn hạnh phúc và không muốn khổ đau, tuy thế lại bị nổi khổ như
thế. Nguyện cho người này có thể thoát
khỏi nổi khổ và những nguyên nhân của khổ!
Thay đổi qua lại
giữa thiền phân tích và thiền định tĩnh.
3-
Chậm rãi mở rộng đề mục thiền quán này đến từng người một, đầu tiên với nhiều
người thân hữu hơn, rồi thì với những người trung tính, và cuối cùng với những
người thù oán, sau chót bao gồm tất cả chúng sinh trong khắp hư không.
Phần
ba
1- Đem đến tâm một người thân, người có
một nổi đau đớn rõ ràng, và hãy nghĩ:
Giống như tôi,
con người này muốn hạnh phúc và không muốn khổ đau, tuy thế lại bị nổi khổ như
thế. Tôi sẽ giúp người này được thoát khỏi
nổi khổ và những nguyên nhân của khổ!
Thay đổi qua lại
giữa thiền phân tích và thiền định tĩnh.
2- Quán tưởng trước ta một người thân, người mặc
dù không đau khổ hiển nhiên, nhưng sẽ khổ đau trong tương lai vì vô số hành động
phiền não ẩn tàng, những thứ mà tất cả chúng ta đã phạm phải từ vô thỉ kiếp. Hãy suy nghĩ:
Giống như tôi,
con người này muốn hạnh phúc và không muốn khổ đau, tuy thế lại bị nổi khổ như
thế. Tôi sẽ hổ trợ người này được thoát
khỏi nổi khổ và những nguyên nhân của khổ!
Thay đổi qua lại
giữa thiền phân tích và thiền định tĩnh.
3-
Chậm rãi mở rộng đề mục thiền quán này đến từng người một, đầu tiên với nhiều
người thân hữu hơn, rồi thì với những người trung tính, và cuối cùng với những
người thù oán, sau chót bao gồm tất cả chúng sinh trong khắp hư không.
Bước
thứ bảy: Chí Nguyện Hoàn Toàn Cố Gắng
1-
Những cảm xúc sầu khổ không lưu trú trong bản chất của tâm, do thế, chúng có thể
loại trừ được.
2-
Vì những cảm xúc sầu khổ có thể tách rời khỏi tâm được, nên thực tiển cho tôi để
hành động đạt đến giác ngộ và để giúp
người khác cùng đạt được kết quả giống như tôi.
3-
Ngay cả nếu tôi phải làm việc này một mình, tôi sẽ giải thoát tất cả chúng sinh
khỏi khổ đau và nguyên nhân của đau khổ, và tham dự cùng tất cả chúng sinh với
hạnh phúc và nguyên nhân của nó.
Bước
thứ bảy: Tìm Cầu Sự Giác Ngộ Vị Tha
Đã ôn lại những đề mục thiền quán trước,
chúng ta đã sẳn sàng cho bước cuối cùng, quyết định để đạt đến giác ngộ vì lợi
ích giúp đở người khác.
1-
Hãy phân tích trong tình trạng hiện tại chúng ta có khả năng để đem đến lợi ích
cho tất cả chúng sinh bằng việc giải thoát khỏi khổ đau và cùng hạnh phúc với họ
hay không?
2-
Hãy xem xét rằng cũng như việc ban cho thực phẩm, áo quần, và chỗ ở, thật cần
thiết để giáo dục con người vì thế họ có thể chăm sóc chính đời sống của họ. Việc giảng dạy những gì nên tiếp nhận và loại
bỏ là thiết yếu, và do thế chúng ta phải biết vị thế và những quan tâm của họ
và có tri thức trọn vẹn về những thực hành ích lợi.
3-
Hãy nhận ra rằng mặc dù chúng ta có thể giúp đở người khác trong một trình độ
giới hạn, nhưng chúng ta chưa thể làm như thế trong mọt trình độ rộng rãi.
4-
Hãy kết luận rằng vì vậy thật cần thiết để đạt đến thể trạng giác ngộ, mà trong
ấy những chướng ngại kềm giữ chúng ta khỏi việc thực chứng, mọi thứ tri nhận (sở
tri chướng) được loại trừ trọn vẹn và ta đạt được sự thân chứng hoàn toàn về bản
chất của mọi người và mọi vật.
5-
Hãy quyết định rằng nhằm để đem đến lợi ích cho người khác trong một cách trọn
vẹn, thì chúng ta sẽ phải đạt đến giác ngộ.
Khi những hành vi của chúng ta về thân
thể, lời nói, và tâm ý ngày càng hướng trực tiếp đến lợi ích của người khác,
thì chúng ta đã phát triển một ý nghĩa thậm thâm của từ ái và chí nguyện.
Nguyên tác: The seventh step: Seeking Altruistic
Enlightenment.
Ẩn Tâm Lộ ngày 19-3-2012
